Poetyckie olśnienia – czyli o tomiku Krzysztofa P Nowaka

Haiku zawsze kojarzyło mi się z czymś kruchym, delikatnym, ulotnym, z czymś, co trzeba szybko „ubrać w słowa”, bo zaraz zniknie, przeminie. Ale haiku ma przecież swoje ramy formalne, w siedemnastu sylabach (trzy wersy: po pięć, siedem i pięć sylab) piszący musi ukazać nie więcej niż dwa obrazy poetyckie, to taki gatunek e-semesowy, dlatego może dziś jest tak popularny i przeżywa swój renesans. Kolejne skojarzenia jakie mi się nasuwają w związku z haiku to: Japonia, filozofia buddyjska zen i natura (przyroda). Mistrzowie tego gatunku, wywodzącego się zresztą z pieśni japońskich, często opuszczali swoich bliskich i jako mnisi buddyjscy wędrowali, obserwowali świat oraz próbowali zapisać te wszystkie dziwy natury.
Haiku to forma literacka określana jako: „literacki drobiazg”, „chwytająca teraźniejszość migawka”, „szkic”, „minimalny utwór poetycki”, „japońska miniatura”, „poezja milczenia”, „literacka asceza”. To z pewnością także metoda kontemplacji, próba odnalezienie tych drobnych nitek łączących mikrokosmos z makrokosmosem. W haiku ukazany jest fragment, drobny element przyrody, wycinek świata nad którym się pochylamy, widząc jego barwy, wyczuwając zapachy, jest tu też ważna pora roku lub pora dnia, w której wszystko się dzieje.
Tomik Krzysztofa P Nowaka „Taniec pajęczyny haiku” zaczyna się w zimowej atmosferze i w takim pejzażu też się kończy. Znajdziemy w nim bardzo polskie obrazki, np. bałwana za oknem, ale także bogatą florę i faunę, wróbla, psa, kota, motyla, akacje, mimozę, kasztany. Są tutaj rzeczy duże jak i maleńki, ulubieni bohaterowie wszystkich twórców haiku: mrówka i zielony konik. Zamiast japońskiej herbaty jest kawa, ale jest również budda, któremu przysłania widok drzewko bursztynu (a bursztyn też jest bardzo polski). Poznajemy także stare budynki w trakcie rozbiórki, co bardzo przywołuje mi na myśl łódzki miejski krajobraz z jego pustostanami: „stary budynek/ na brudnym dachu/zielone krzaki”. Ale haiku Krzysztofa P. Nowaka bywają nie tylko refleksyjne i pełne zadumy, lecz również podsycone humorem: „dziewczyny/w kolorowych koszulkach/ szary chodnik zdobią”. Poeta przygląda się też z troską zjawiskom atmosferycznym, obserwuje niebo oraz gwiazdy, dochodzą do nas dźwięki świata (plusk wody, szum drzew), czujemy zapach lipy, zmieniają się pory roku i pory dnia, a z nimi zmieniają się barwy za szybą. Jest to swoisty taniec, ale jakby w zwolnionym tempie, powoli, kontemplując rzeczywistość wraz z Krzysztofem P Nowakiem dokonujemy kolejnych zaskakujących odkryć. Bo właśnie haiku takie powinno być, wywoływać zaskoczenie, nagły błysk, spowodować, że świat utraci na moment swoje utarte kontury. Emocje bohaterów tych krótkich utworów są naszymi odczuciami: „maleńka mrówka/latem przekracza/trasę rowerów”. Co się stanie z mrówką- czujemy jej maleńki strach, czy dotrze do celu bezpiecznie? „Taniec pajęczyny haiku” to tomik pełen spokoju a jednocześnie dziecięcego zachwytu nad otaczającym światem i teraźniejszą chwilą. Zbliżamy się do tego świata, nachylamy się nad nim, widzimy go w powiększeniu jak pod mikroskopem. Dziwimy się, że może on tak wyglądać: „kwiat żyworódki/na wieszaku wisi/filetowa bluzka”. To moje ulubione haiku z tego zbioru, nigdy bym nie zestawiła ze sobą tych dwóch obrazów, wcześniej nawet nie podejrzewałam, że mogą one ze sobą występować. To takie poetyckie odkrycie, olśnienie.
Zatem wciąż przybywa miłośników haiku. Wybierzmy się w polsko-japońską podróż wraz z kasztanem: „stukot na torach/nową podróż zaczyna/kasztan w kieszeni”, na pewno będzie ona udana.

Krzysztof P Nowak należy do Oddziału Łódzkiego Związku Literatów Polskich

Magdalena Cybulska

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii Bez kategorii. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s